เสนอให้มีการอนุรักษ์”นาเกลือไทย” เพื่อ”นกชายเลน”นักอพยพ

เสนออนุรักษ์นาเกลือไทย เพื่ออนุรักษ์ “นกชายเลน” ไว้ให้โลก
โดย ASTVผู้จัดการออนไลน์ 28 ตุลาคม 2553 12:39 น.
 
นกชายเลนชนิดต่างๆ ที่มีเส้นทางอพยพผ่านประเทศไทย (ภาพจาก นายศิริยะ ศรีพนมยม)
คลิกที่ภาพเพื่อดูขนาดใหญ่ขึ้น
นายศิริยะ ศรีพนมยม
แนวเส้นสีเหลืองแสดงพื้นที่ชายฝั่งอ่าวไทยตอนใน ซึ่งเป็นถิ่นอาศัยของนกชายเลนที่สำคัญที่สุดในประเทศไทย (ภาพจาก นายศิริยะ ศรีพนมยม)
พื้นที่ชายฝั่งทะเลที่เปลี่ยนแปลงไปเป็นเขตเมือง เขตอุตสาหกรรม บ่อกุ้ง นาเกลือ ส่งผลให้นกชายเลนขาดแหล่งอาหารและพื้นที่รวมฝูงที่ปลอดภัยในช่วงอพยพ (ภาพจาก นายศิริยะ ศรีพนมยม)
นกชายเลนปากช้อน เป็นชนิดพันธุ์ที่ใกล้สูญอย่างยิ่งของโลก หากไม่เร่งหาทางอนุรักษ์อย่างจริงจัง อาจสูญพันธุ์ได้ภายใน 10 ปี (ภาพจาก นายศิริยะ ศรีพนมยม)
“นกชายเลนที่มีเส้นทางอพยพผ่านประเทศไทยมีหลายชนิด การอพยพของนกชายเลนเหล่านี้เป็นเหมือนสายในเชื่อมโยงระหว่างประเทศต่างๆ เข้าด้วยกัน นกชายเลนจึงไม่ได้เป็นของประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่เป็นความรับผิดชอบร่วมกันของทุกประเทศ…”
       
       ข้อความข้างต้นนั้นนายศิริยะ ศรีพนมยม นักศึกษาปริญญาโท สาขาการจัดการทรัพยากรชีวภาพ คณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ได้กล่าวไว้ในการแถลงข่าวเรื่อง “องค์ความรู้กับการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ” ที่โครงการพัฒนาองค์ความรู้และศึกษานโยบายการจัดการทรัพยากรชีวภาพในประเทศไทย (โครงการบีอาร์ที) จัดขึ้นเมื่อวันที่ 21 ก.ย. ที่ผ่านมา ที่กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.)
       
       นายศิริยะเปิดเผยข้อมูลว่า มีรายงานการศึกษากลุ่มประชากรของนกชายเลน 207 กลุ่ม พบว่ากลุ่มประชากรของนกชายเลน 48% ลดจำนวนลง มีเพียง 16% เท่านั้นที่เพิ่มขึ้น โดยสาเหตุหลักที่ทำให้ประชากรของนกชายเลนลดจำนวนลงนั้นคือการสูญเสียพื้นที่ชุ่มน้ำอันเป็นพื้นที่วางไข่และแหล่งอาหารในระหว่างอพยพ โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ชายฝั่งทะเลเป็นเขตอุตสาหกรรม และเส้นทางอพยพตั้งแต่เอเชียตะวันออกไปจนถึงออสเตรเลียเป็นเส้นทางที่มีความหลากหลายของนกชายเลนมากที่สุด แต่กลับมีการศึกษาน้อยที่สุด
       
       สำหรับประเทศไทย พื้นที่บริเวณอ่าวไทยตอนในตั้งแต่ จ.ชลบุรี เลาะไปตามแนวชายฝั่งจนถึงแหลมผักเบี้ย จ.เพชรบุรี เป็นระยะทางยาวกว่า 165 กิโลเมตร ซึ่งเป็นหาดเลนที่ยาวที่สุดของไทยและเป็นถิ่นอาศัยของนกชายเลนที่สำคัญที่สุดในประเทศ ในช่วงฤดูอพยพระหว่างเดือน ก.ย. ถึง เม.ย. มีนกชายเลนมากถึง 56 ชนิด ในจำนวนนี้มี “นกชายเลนปากช้อน” ที่มีสถานะเป็นชนิดพันธุ์ที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่งของโลกรวมอยู่ด้วย ปัจจุบันมีเหลืออยู่ไม่เกิน 220 คู่เท่านั้น
       
       นอกจากนั้นยังมีนกทะเลขาเขียวลายจุด ที่ใกล้สูญพันธุ์ คาดว่ามีเหลืออยู่ในปัจจุบันไม่เกิน 1,000 ตัว นกซ่อมทะเลอกแดงที่ใกล้ถูกคุกคาม นกหัวโตทรายเล็ก นกหัวโตทรายใหญ่ และนกปากแอ่นหางดำ ที่พบได้น้อยลงในประเทศอื่นๆ แต่ยังพบได้ในประเทศไทย
       
       นายศิริยะได้รับทุนจากโครงการบีอาร์ทีในการสำรวจและศึกษาพื้นที่ตัวแทน 20 แห่งรอบอ่าวไทย ทั้งการสำรวจจำนวนและชนิดของนกชายเลนทั้งหมด ศึกษาภาพถ่ายดาวเทียม และวิเคราะห์สภาพทางภูมิศาสตร์ พบว่าพื้นที่บริเวณที่มีการทำนาเกลือมีชนิดและจำนวนของนกชุกชุมมากกว่าบริเวณอื่นๆ
       
       “หาดเลนเป็นแหล่งอาหารที่สำคัญที่สุดของนกชายเลนในทุกประเทศทั่วโลก แต่หากบริเวณนั้นไม่มีพื้นที่รวมฝูงที่ปลอดภัย นกชายเลนก็จะไม่ลงหากินในหาดเลนนั้นเลยแม้ว่าจะมีความอุดมสมบูรณ์มากแค่ไหนก็ตาม” นายศิริยะ บอกแก่สื่อมวลชนและทีมข่าววิทยาศาสตร์ ASTVผู้จัดการออนไลน์
       
       ทั้งนี้ บ่อน้ำเค็มหรือน้ำกร่อยตามธรรมชาติที่มีน้ำตื้น คือพื้นที่รวมฝูงที่สำคัญของนกชายเลน แต่จากการสำรวจทำให้ผู้วิจัยพบว่าปัจจุบันในประเทศไทยมีบ่อน้ำเค็มหรือน้ำกร่อยตามธรรมชาติเหลืออยู่เพียงแห่งเดียวเท่านั้นที่ อ.บางปู จ.สมุทรปราการ
       
       เมื่อบ่อน้ำเค็มหรือน้ำกร่อยตามธรรมชาติถูกแปรเปลี่ยนสภาพไปกลายเป็นบ่อกุ้ง บ่อปลา นาเกลือ และเขตอุตสาหกรรม ทำให้นกชายเลนขาดพื้นที่รวมฝูงตามธรรมชาติ และนาเกลือได้กลายเป็นพื้นที่รวมฝูงที่สำคัญที่สุดของนกชายเลนแทน ทั้งยังเป็นพื้นที่หากินรองอีกด้วย โดยเฉพาะนาเกลือแบบโบราณที่มีลักษณะคล้ายกับหาดเลนตามธรรมชาติและบ่อน้ำกร่อยธรรมชาติมากที่สุด ส่วนบ่อกุ้งโบราณนั้นก็สามารถใช้เป็นพื้นที่รวมฝูงของนกชายเลนได้เช่นกัน
       
       “ถ้าไม่มีที่พักพร้อมแหล่งอาหารที่อุดมสมบูรณ์ให้แก่นกชายเลนในช่วงฤดูอพยพ นกบางตัวอาจตายระหว่างทางได้ แต่ปัญหาสำคัญคือพื้นที่เหล่านี้มักอยู่นอกเขตอนุรักษ์ จึงน่าจะมีการจัดตั้งเป็นเขตอนุรักษ์พิเศษเหมือนในบางประเทศ หรือพัฒนาให้เป็นแรมซาร์ไซต์” นายศิริยะ กล่าว
       
       นอกจากนี้ นายศิริยะยังเสนอแนะภาครัฐให้ร่วมกับชุมชนในพื้นที่เพื่ออนุรักษ์และจัดการนาเกลือ ฟื้นฟูบ่อกุ้งร้าง ให้มีประสิทธิภาพสูงสุดสำหรับเป็นแหล่งรวมฝูงของนกชายเลน รวมทั้งร่วมกับเจ้าของบ่อปลาและบ่อกุ้งเพื่อจัดการให้บ่อปลาและบ่อกุ้งให้สามารถเป็นที่รวมฝูงของนกชายเลนได้โดยที่ยังสามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้เหมือนเดิม
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s